CZARA    WŁOCŁAWSKA 

Najcenniejsze naczynie romańskie w zbiorach polskich to srebrna, kuta i rytowana, z pierwszej połowy X wieku, czara włocławska..

Muzeum Narodowe w Krakowie.

Galeria Rzemiosła Artystycznego

Najstarszym i najcenniejszym zabytkiem jest czara włocławska powstała w 1. połowie X wieku, przypuszczalnie w warsztacie znajdującym się na terenie Lotaryngii lub Alemanii. Wykuta w srebrze, ze śladami złocenia, z dekoracją rytowaną, puncowaną i niellowaną. Na powierzchni naczynia z czterema wypukłymi medalionami, umieszczono 8 scen opowiadających historię wyzwolenia Izraela z niewoli Madianitów przez Gedeona (Stary Testament, Ks. Sędziów, rozdz. VI-VII), uzupełnionych ornamentem roślinnym i geometrycznym. Czara przypuszczalnie była naczyniem liturgicznym, zapewne kielichem mszalnym. Wyorana w 1909 roku na polu pod Włocławkiem, została następnie poddana konserwacji z zakładzie Feliksa Łopieńskiego w Warszawie . Początkowo w zbiorach Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku  od 1910 roku, zakupiona na raty, stała się własnością Muzeum Narodowego w Krakowie.

"  Naczynie to jest grawerowane i puncowane, złocone i niellowane - opowiada Alicja Kilijańska, adiunkt MNK. - Zostało wyorane z ziemi w 1909 roku na przedmieściu Włocławka, i choć jest nieco uszkodzone (brakuje mu obydwu uchwytów, po których pozostały ślady), jest naszym skarbem . "